PLANETARYUM

 Planetaryum: Üç Boyutlu Bir Dünya

Türkçe’de Gezegenevi ya da Uzay Tiyatrosu şeklinde adlandırılan Planetaryum, özel bir projektör aracılığıyla gökyüzü simulasyonlarının bir kubbeye yansıtıldığı üç boyutlu görüntüleme sistemi olarak bilinir.

Planetaryumlar, özel bir yazılım ile özgün bir merceği üzerinde bulunduran projektör ve yarım bir kubbeden oluşurlar.

Planetaryumları, yarım bir kubbenin meydana getirdiği bir oda olarak düşünebiliriz. Bu odanın zeminine yerleştirilen bir projektörden yansıyan oval ve üç boyutlu görüntü, odanın bütün duvarlarına yansır ve izleyenleri içine alır.

Teknolojideki ve dolayısıyla multimedia özelliklerindeki önemli gelişmelerle beraber bu cihazlar, mobil olarak kullanılmaya ve astronomi gösterilerinin dışında farklı alanlarda da işlev görmeye başladı.

 

Yakın Tarihin Ürünü Cihazlar

1271-1272 yılları arasında Selçuklu döneminde inşa edilen ve dönemin en büyük gökbilimleri merkezi olan Cacabey Medresesi’nin dünyadaki ilk planetaryum olduğu iddia edilir.

Kırşehir’in en büyük tarihi camisi özelliğindeki medrese, gökyüzünün sanal görüntüsünün alınıp havuza yansıtıldığı kesik kubbeye sahiptir.

İlk modern planetaryumlar 1920’li yıllarda geliştirilmiştir. 1930’larda dünyanın pek çok yerinde kurulmaya ve kullanılmaya başlanmıştır.Sabit ve yerleşik olarak büyük tiyatrolar şeklinde kurulan bu planetaryumların,  teknolojinin de gelişmesi ile 2000’li yıllardan itibaren dijital ve taşınabilir
çeşitleri üretilmeye başlanmıştır.Dünyanın çeşitli ülkelerinde çeşitli bilim merkezlerinde binlerce sabit planetaryumun varlığı söz konusu olsa da taşınabilir planetaryumların sayısı oldukça azdır.

 

Benzersiz Bir Sistem

İlk üretilme amacına uygun olarak, planetaryum astronomik bir görünüme sahiptir. Gelişmiş ve çok yönlü bir sistemin yardımı ile astronomi dünyasının keşfine yönelik olarak ortaya çıkmıştır.

Yapısı itibariyle düşündüğümüzde planetaryumlar, sabit ve taşınabilir olmak üzere iki türde incelenebilir.
Taşınabilir planetaryumların sabit türlerinden farkı, yarım kubbenin sabit olmak yerine farklı mekanlarda kurulabilir olmasıdır. Bununla beraber, taşınabilir planetaryumlarda eş zamanlı izleyici sayısı daha düşüktür.Standart sinema perdesinin ya da tiyatro sahnesinin yerini sizi çepeçevre hapseden bir yarım kubbe alır.

Oval bir merceğin yansıttığı görüntüyü oval bir yarım kubbe üzerinde izlersiniz.
Planetaryumların sahip olduğu diğer önemli bir fark ise üç boyutlu simulasyonların çok daha ayrıntılı ve derin bir şekilde oval bir görüntüyle izleyicinin seyrine sunulmasıdır.



Eğitime Güncel ve Farklı Bakış

Eğitimin farklı alanlarında planetariumun varlığına rastlıyoruz. İlk kullanım amaçları astronomi dünyasını tanımak ve uzayın esrarlı dünyasını keşfetmek olan planetariumların eğitimde kullanım alanları oldukça çeşitlidir.

Planetariumun esnek yapısı, eğitimcinin konular üzerinde hakimiyet kurmasını sağlar. Üç boyutlu, ayrıntılı ve oval simulasyonlar sayesinde, öğrenciler dersleri çok daha kolay bir şekilde kavrar.

Sadece gözlemevi olmanın ötesinde; biyoloji, kimya, fizik ve matematik derslerinin öğrencilerin anlayabileceği şekilde üç boyutlu olarak tasarlanmasını ve anlatılmasını mümkün kılar.Anatomi ile ilgili üç boyutlu ve ayrıntılı sunumlar, kimyasal modellere dair üç boyutlu gösterimler, mimari tasarımlara ilişkin üç boyutlu sunumlar ve daha farklı konularda simulasyonlar  gerçekleştirilebilir.

 

Çınar Farkıyla...

Mayıs 2008 tarihinde Çınar Eğitim Kampüsü bünyesindeki Kültür ve Sanat Galerisi’nin içerisinde faaliyete geçti.  Çınar Koleji’nin temin ettiği Gamma Planetarium, en son teknoloji ile geliştirilmiştir. Dijital ve taşınabilir özelliğe sahiptir.  

Çınar Planetarium, Çınar Koleji öğrencilerinin başta gök bilimi olmak üzere fizik, kimya, biyoloji ve coğrafya gibi dersleri en iyi şekilde  öğrenmelerini sağlayacak çok önemli bir araç olarak ön plana çıkıyor.

Şüphesiz Çınar Planetarium, Çınar öğrencileri için pratik eğitimin en önemli uygulama alanlarından biri olma özelliğine sahip.

Planetariumun esnek yapısı, eğitimcilerin konular üzerinde hakimiyet kurmasını ve öğrencilerin dersleri çok daha kolay bir şekilde kavramasını sağlar.

 

 

Türkiye’deki İlklerden

Üretilmesine karar verilen 5 Dijital Gamma Planetaryum’un üretimden ilk çıkanı Çınar Koleji tarafından satın alındı. Çınar Koleji, planetarium ve uzay gözlemevi projeleri ile Türkiye’de ilklerden olan önemli teknolojik yatırımlara imzasını attı.

Bu yatırımları “ Bilim ve Teknoloji Toplumu” sloganı ile halkımızın hizmetine sunan Çınar, önemli bir toplumsal sorumluluk projesi yürütüyor.